Çözümler üretirken, kendinizin ve çevrenizdeki trendlerin farkında olarak; yalnızca çözüm üretmiş olmayacak aynı zamanda gelişim sağlamış olacaksınız. Daha isabetli kararlar alabilmek için; kendiniz, ekibiniz, şirketiniz veya ürününüzü daha iyi tanımanız büyük fayda sağlayacak.
Bulunduğunuz noktayı daha iyi analiz etmenizi sağlayacak bu metot, 1960’larda Stanford Üniversitesi yönetim danışmanı Albert Humphrey tarafından icat edilmiş. Günümüzde de iş dünyasında oldukça sık kullanılan bu metot; stratejik planlama yapılacak anlarda , problemleri tespit edip çözümler üretilmesi gereken anlarda; güçlü ve zayıf yanlarınız yanı sıra, dışsal etkenlerden ne gibi fırsatlarınız ve tehditlerinizin olduğunu listelediğiniz bir sistem üzerine kurulu.
Öncelikle SWOT’un açılımından bahsedelim:
S- Strengths- Güçlü yanlar
W- Weaknesses– Zayıf yanlar
O- Opportunities- Fırsatlar
T- Threats- Tehditler
Analizde, S ve W kareleri içsel gerçeklikleri ; O ve T kareleri ise dışsal gelişmeleri ; S ve O kareleri sizin için faydalı ; W ve T kareleri ise sizin için zararlı olan şeyleri ifade eder.
| Faydalı | Zararlı | |
| İçsel | Güçlü Yanlar(S) | Zayıf Yanlar(W) |
| Dışsal | Fırsatlar(O) | Tehditler(T) |
SWOT Analizi yaparken genellikle güçlü yanlar uzunca bir liste oluştururken, zayıf yanlar kısa kalıyor. Bu yazıda, analizinizi daha verimli yapabilmeniz için, size yol gösterici soruların yanı sıra bu analizin çıktılarından nasıl faydalanabileceğinizden de bahsedeceğim.
Öncelikle analizinizin isabetli ve dolayısıyla başarılı olabilmesi için kendinize hatırlatmanız gereken birkaç prensip mevcut:
- Analize başlamadan mevcut durumunuzu ve hedeflediğiniz noktayı tanımlayın. Bunu dilerseniz çalışacağınız kağıdın en üstüne yazabilirsiniz ve hedefiniz sizi motive edecektir.
- Gerçekçi olun. Soracağınız soruların yanıtlarını bir kağıda dökeceksiniz ve eksikliklerinizden çekinmenize gerek yok. Mevcut durumunuz her ne ise, bu analizi farkındalık odaklı yaptığınızı unutmayın. Kağıt üzerinde görünecek vaziyetin vahim olacağını düşünüyorsanız da bunda bir sakınca yok.
- Basit tutun. Bu sayede analiz sonucuna yönelik adımlar atacağınız zaman gerçeklik ne kadar anlaşılır olursa işiniz o kadar kolay olacak. Bunun yanı sıra, düşüncelerinizi döktüğünüz kağıda ileride dönüp baktığınızda ne kastettiğinizi anlamanız daha kolay olacaktır.
- Analizi sonlandırmadan çözümler üretmeye başlamayın. İşletmenizin kimi yönlerini yeni keşfediyorsanız hemen pratik çözümlerle bunları elimine etmek veya güçlendirmek isteyebilirsiniz. Bunda haklısınız da. Ancak analizi sonlandırana kadar beklerseniz, karşınıza uzun vadede daha kalıcı çözümler çıkabilir. Bu analizi yaparken aklınıza gelenleri, derinlemesine incelemek istediğiniz konuları ayrı bir kağıda not edip analiz sonunda değinmek istediğiniz her konuya değinip değinmediğinizi kontrol edebilirsiniz.
Güçlü yanlarınızı keşfedebilmek için cevaplamanız gereken sorular:
- Neyi iyi yapıyorsunuz? İyi yaptığınız şeyler, sahip olduğunuz yetkinlikler vb.
- Güvendiğiniz ne gibi benzersiz kaynaklara sahipsiniz? Size özel veya şirketinizin sahip olduğu kaynaklar
- Diğerlerinin sizde gördüğü güçlü yanlarınız nelerdir? Görünür pozitif yönleriniz, başkalarından duymaya alışkın olduğunuz pozitif geri bildirimler vb.
Zayıf yanlarınızı keşfedebilmek için cevaplamanız gereken sorular:
- Geliştirebileceğiniz neler var? Eksik olduğunuzu düşündüğünüz şeyler, sahip olmadığınız yetkinlikler vb.
- Diğerlerinden daha az kaynağa sahip olduğunuz neler var? Erişiminizin olmadığı kaynaklar
- Diğerleri zayıf yanlarınız olarak neler sayabilir?
- Görünür negatif yönleriniz, başkalarından duymaya alışkın olduğunuz negatiflik geri bildirimler vb.
Fırsatlarınızı tespit edebilmeniz için sormanız gereken sorular:
- Önünüzde ne gibi fırsatlar bulunmakta? Yeni bir teknoloji, yasa veya alabileceğiniz bir kurs vb.
- Kendi avantajınıza çevirebileceğiniz ne gibi trendler söz konusu? Popülerlik kazanmış ve sizin hali hazırda iyi yaptığınıza emin olduğunuz ne gibi gelişmeler yaşanmakta?
- Güçlü yanlarınızı fırsata çevirebileceğiniz neler söz konusu?Gündem oluşturabilecek nitelikte iyi olduğunuzu düşündüğünüz yanlarınız
Tehditlerinizi tespit edebilmeniz için sormanız gereken sorular:
- Ne gibi tehditler size zarar verebilir? Rakiplerinizin yaptığı ancak sizin becerileriniz içinde bulunmayan yenilikler neler?
- Rakiplerinizin sizden iyi yaptıkları neler var? Rakiplerinizin öne çıkmasını sağlamış olan ancak sizin geliştiremediğiniz neler var?
- Zayıf yanlarınız sizi ne gibi tehditlere karşı korumasız bırakıyor? Zayıf yanlarınız nedeniyle ayak uyduramayacağınız trendler
Bu soruların cevaplarını bulmanız gerçekliğin önünüze serilmesini ve sizi hedefinizden uzaklaştıran veya yakınlaştırabilecek neler olduğunu tespit etmenizi sağlayacaktır. Şimdi analiz çıktılarını kullanarak, stratejik planlama veya çözüm üretme aşamasına geçmenizi kolaylaştıracak. Bu metoda ise TOWS denilmekte.
Bu sorulara yanıt vererek kendiniz, şirketiniz veya ekibiniz için onlarca strateji oluşturabilirsiniz. İşe koyulmadan önce belirlediğiniz hedefinize hangi stratejilerin daha çok faydası dokunacağını sıralayabilir, neleri hayata geçirmenin daha gerçekçi olacağını belirleyebilir ve bu çıktılar ile master planınızı oluşturabilirsiniz.
Master planınızı yerine getirmenizi kolaylaştırmak için hedeflerinizi parçalara bölerek SMART tanımına uygun küçük hedefler oluşturarak ilerleyebilir, bu hedefleri ilgili departmanlara veya çalışanlara atayabilir ve tedbir stratejileriniz içinde geliştirilmesi gereken çalışanlar söz konusuysa bu çalışanlarınıza özel GROW metodu ile koçluk yaparak yön gösterebilirsiniz.